Drama & Theater

Drama & Theater

Op deze pagina vind je informatie en inspiratie over de MindView
Drama & Theater

Drama & Theater is een breed begrip, specifiek de positieve invloed van toneelspelen op de eigen ontwikkeling wordt hier verder beschreven

DE MINDVIEW VAN...

BESCHRIJVING

1 Inleiding
2 Kenmerk 1
3 Kenmerk 2
4 Kenmerk 3
5 Kenmerk 4
6 Variant 1
7 Variant 2
8 Variant 3
Inleiding

Inleiding

In plaats van ergens alleen over te horen of over te discussiëren bevind je je bij het spelen van een theaterrol ín een fictieve situatie. Op deze manier heb je de mogelijkheid je te leren identificeren met iemand anders en daarmee met andere emoties en ideeën. Dit handelen vanuit iemand anders verzorgt vaak een gevoel van veiligheid. Toneelspelen kan daarmee helpen om emoties veilig te beleven en te reguleren. Een bekende uitspraak van de belangrijke dramaschrijver, regisseur en theaterwetenschapper Augusto Boal was: “Iedereen kan toneelspelen, zelfs acteurs”. 

Toneelspelen heeft invloed op hoe we de sociale wereld interpreteren. Vier belangrijke kenmerken hierbij zijn: Empathie, Theory of mind, Emotieregulatie en Self-efficacy. 
Er zijn drie varianten van theater: Forumtheater, Beeldentheater en improvisatietheater

Inleiding
Kenmerk 1

Empathie

Empathie bestaat zowel uit voelen wat de ander voelt, als uit begrijpen waarom de ander zich zo voelt. Dat helpt bij het hebben van sociale relaties, het draagt bij om flexibel op anderen te reageren. En het is een belangrijke vaardigheid voor het ontstaan van gedrag zoals samenwerken en delen. In de speelruimte van toneel kan geoefend worden met de balans tussen empathie en distantie. Toneelspelen heeft invloed op hoe we de sociale wereld interpreteren.

Empathie
Kenmerk 2

Theory of Mind

Stel je ziet in een scène een man een sigaret in zijn mond steken. Daarna begint hij op zijn zakken te kloppen en uiteindelijk om zich heen kijken. Je zal waarschijnlijk geen moeite hebben om zijn gedrag te begrijpen: hij is duidelijk zijn aansteker vergeten. Je stapt in de scène en biedt de man een vuurtje aan. Je was in staat om in zijn geest te kijken en zijn gedrag te interpreteren. Dit noemen we de Theory of Mind.

Theory of Mind
Kenmerk 3

Emotieregulering

Emoties toelaten maar er niet mee samen vallen, meerdere kanten van jezelf ontwikkelen, je eigen impulsen herkennen, ‘maskers’ leren afleggen en andere rollen spelen. Het zijn voorbeelden hoe je met toneelspelen leert met je emoties om te gaan. Spelen is een veilige manier om deze verder te ontdekken.

Emotieregulering
Kenmerk 4

Self-efficacy

Zelfeffectiviteit speelt een rol in hoe je je voelt, wat je denkt, de mate van je motivatie en je gedrag. Mensen met een hoge zelfeffectiviteit gaan uitdagingen eerder aan en wanneer iets niet lukt hebben ze het vertrouwen dat ze dit wel kunnen leren. Het is vaak spannend om bij toneelspelen een oefening uit te voeren, maar wanneer je ervaart dat iedereen meedoet en er positieve reacties volgen, vergroot het juist het gevoel van zelfeffectiviteit.

Self-efficacy
Variant 1

Forumtheater

Forumtheater is een toneelstuk, waarin de dialoog niet plaatsvindt tussen spelers onderling, maar tussen spelers en publiek. Het publiek wordt meespeler. Het toneelstuk gaat over een probleem, dat door de spelers aan de orde wordt gesteld, maar door het publiek uit eigen ervaring herkend wordt. Samen met het publiek wordt naar een oplossing gezocht. Deze theatervorm is in hoge mate pedagogisch: er wordt een collectief leerproces aangegaan. De gespreksleider activeert het publiek om mee te denken met de hoofdpersoon. Wat wilde de hoofdpersoon? Waarom lukt dat niet? Wat zou hij/zij anders kunnen doen? De joker is er niet alleen voor het publiek maar ook voor de spelers. De joker moet die twee groepen verbinden, ze allebei duidelijkheid geven maar nooit door eigen interpretatie of oordelen.

Forumtheater
Variant 2

Beeldentheater

Bij Beeldentheater wordt niet uitgegaan van tekst die vervolgens wordt gespeeld. Eerst worden thema’s en emoties non-verbaal verkend. Wat kun je met je lijf uitdrukken zonder woorden? De spelers werken in tweetallen, de één is de beeldhouwer die van de ander een beeld maakt. Associërend op dit materiaal kan je komen tot groepsbeelden. Nog steeds zonder woorden maakt een beeldhouwer een beeld van meerdere mensen.

Beeldentheater
Variant 3

Improvisatietheater

Improvisatietheater is nog meer dan geregisseerd teksttoneel, een vorm die het dichtst bij het leven van alledag staat. Iedereen kan zonder voorbereiding gaan spelen, er is geen theater nodig, geen decor, er hoeft geen tekst uit het hoofd geleerd te worden. De geschiedenis van drama in het onderwijs leert dat improvisatietheater als doel kan hebben om sociale en pedagogische vaardigheden te trainen.

Improvisatietheater

INFOGRAPHICS

Uitleg over hoe het proces van een Forumtheater-voorstelling werkt



VIDEOS

Volgens Bessel van der Kolk kan drama en theater een belangrijke rol spelen om je beperkende overtuigingen te overwinnen.

Gemotiveerd om nieuwe dingen te denken? In deze video wordt uitleg gegeven over de werking van Theatre of the Oppressed (Forumtheater).

Een video met de wereldberoemde improvisatietheaterinstructeur Keith Johnstone over hoe je een geïmproviseerd leven leidt.

PODCASTS

In deze podcast hoor je over de kracht van theater in een gesprek tussen provocatief psycholoog en systeemtherapeut Freek Sarink en arts/ systeemtherapeut, trainer en supervisor Flip Jan van Oenen.

VERDIEPENDE ARTIKELEN

Leereffecten van drama

Karlot Bosch & Cock Dieleman
Ga naar Artikel

Het draait om spel niet om therapie

Liza Sonneveld & Karlijn Welten
Ga naar Artikel

body&mind language

Judy de Graaff
Ga naar Artikel

Forumtheater

Ien van Nieuwenhuizen
Ga naar Artikel

INSPIRATOREN

Freire stelde vast dat mensen die onderdrukt worden, de mechanismen van hun uitsluiting hebben leren aanvaarden als ‘normaal’. In het bewustwordingsproces zoals Freire dat voor ogen heeft, staan dialoog en wederzijds vertrouwen centraal.

Geïnspireerd door Paulo Freire, en zijn eigen ervaringen met drama ontwikkelde de Braziliaanse theaterregisseur Augusto Boal ‘Theatre of the Oppressed’, waarbij theater wordt gebruikt voor participatieve sociale verandering.

De grondlegger van het improvisatietheater, de Engelse theaterdocent Keith Johnstone, had moeite met de ongeloofwaardige manier van spelen door zijn acteurs. Hij bedacht spelvormen om spelers vooral spontaner te laten reageren.

INVALSHOEKEN

Verwante wetenschappelijke, Filosofische en Spiritule invalshoeken aan Het Onderwerp

1 Pedagogiek
2 Griekse Oudheid
3 Zielsniveau
Pedagogiek

Pedagogiek

Via de Pedagogie van Spelen word je in staat gesteld zowel je bestaande als je nieuwe ideeën te verkennen en uit te proberen. In een ondersteunende omgeving, waarin alle constructies ter discussie mogen staan, kan je repeteren voor de veranderingen en uitdagingen waar je dagelijks mee geconfronteerd wordt.

Naar invalshoekpagina
Pedagogiek
Griekse Oudheid

Griekse Oudheid

Theater, rituelen en het vertellen van verhalen zorgen al sinds de oudheid voor een manier van 'weten’. Vele culturen hebben theater gebruikt als een manier om moraliteit te onderwijzen. Augusto Boal verwijst in zijn werk naar de dichter Aristophanes: “de toneelschrijver moet niet alleen plezier bieden, maar moet daarnaast een moraalleraar en politiek adviseur zijn”

Naar invalshoekpagina
Griekse Oudheid
Zielsniveau

Zielsniveau

Drama en theater zijn misschien wel de beste manieren om een bewustzijn op te bouwen. Je wordt aangemoedigd om meer te weten te komen over je diepere zelf. Je maakt verbinding tussen lichaam en geest terwijl je vertrouwen toeneemt in je intuïtie en talent. Spontaniteit en creativiteit laten je met nieuwe ogen kijken naar je innerlijke zelf, de plek waar transformatie begint. Theater helpt om de ziel te voeden.

Naar invalshoekpagina
Zielsniveau

LIFE EXPERIENCES

Verwante Life Experiences Aan Het Onderwerp

1 Verlies
2 Angst
3 Trauma
Verlies

Verlies

Door verlies kan je vastraken en door middel van spel kan je los(ser) raken. De karakters die je speelt kijken vanuit verschillende perspectieven naar je verlies. Zo kun je op jouw eigen wijze en vaak zonder woorden uitdrukking geven aan je rouwproces vanuit een helend zelf.

Naar life experience pagina
Verlies
Angst

Angst

Wat als je zou kunnen leren innerlijk te ontspannen? Door weer te leren spelen neemt je spontaniteit toe en daarmee neemt je angst af. Het spelen in een groep helpt om veilig te verbinden met anderen. In verschillende rollen kan je allerlei angsten uitspelen. En met regelmatig oefenen speel je jezelf klaar voor de meest uitdagende rol: je eigen leven leiden.

Naar life experience pagina
Angst
Trauma

Trauma

Aristoteles zag een zuiverend effect van lichaam en ziel in theaterspel en noemde dit catharsis. Boal beschreef het theater als "een vergrootglas waarop menselijke impulsen, passies en conflicten worden uitgespeeld ...“. Bovenstaande zegt dat de weg van catharsis een mogelijkheid biedt om vanuit trauma dichterbij je spontaniteit te komen en je zo bij je ware emoties en reacties te brengen.

Naar life experience pagina
Trauma

METHODIEKEN

Verwante methodieken aan het onderwerp

1 Stembevrijding
2 Body & Mind Language
3 Lichaamspercussie
Stembevrijding

Stembevrijding

Stembevrijding volgens Jan Kortie: ‘Wat ik keer op keer zie gebeuren is dat mensen tientallen jaren nadat ze iets is overkomen, iets traumatisch dat ze niet hebben kunnen uiten, al zingend ineens op die blokkade stuiten. Als je dan doorzingt, zachtjes je blokkade omarmt, het verdriet ruimte geeft en desnoods al huilend gaat zingen, dan gebeuren er wonderen‘

Naar methodiekpagina
Stembevrijding
Body & Mind Language

Body & Mind Language

Body & Mind Language is ontwikkeld door Jos Dolstra. Dolstra werd ziek en in haar eigen zoektocht naar heling verdiepte zij zich in Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP). Tijdens deze-opleiding miste zij het bewegingsaspect en binnen danstherapie miste zij de duiding door middel van taal. Body & Mind Language is het resultaat van een zoektocht naar het samenbrengen van non-verbale en verbale aspecten.

Naar methodiekpagina
Body & Mind Language
Lichaamspercussie

Lichaamspercussie

Patronen, repetitieve ritmische activiteit, ze roepen een gevoel van veiligheid op. Alle culturen hebben een vorm van een repetitieve ritmische activiteit als onderdeel van hun genezings- en rouwrituelen - dansen, drummen en zwaaien. Nu kan lichaamspercussie daaraan worden toegevoegd. Hierbij maak je ritmes met alleen je eigen lichaam, dus zonder instrumenten. Ritmes waarmee je je brein kunt reguleren.

Naar methodiekpagina
Lichaamspercussie

BOEKEN

BLOGS

MINDVIEW MODERATOR
Drama & Theater

Anke

MINDVIEW MODERATOR

MEDIA VAN DE MODERATOR

mINDVIEW EXPERTS

Met een open minded kijk op Drama & Theater

Jan Kortie

EXPERT
KENNISCOMMUNITY

Judy de Graaff

EXPERT
KENNISCOMMUNITY

Ien van Nieuwenhuizen

EXPERT
KENNISCOMMUNITY

Naam

expert
kenniscommunity

Naam

EXPERT
KENNISCOMMUNITY

Naam

EXPERT
KENNISCOMMUNITY